Γεώργιος Τερζής, MD
Χειρουργός Ορθοπαιδικός
Logo
Contact

Κύστεις γύρω από το γόνατο

Υπάρχουν πολλών ειδών κυστικοί σχηματισμοί, που συχνά βρίσκουμε γύρω από το γόνατο (knee cysts). Πολλές φορές οι κύστεις αυτές δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και αποτελούν τυχαίο εύρημα σε μαγνητική τομογραφία ή υπερηχοτομογράφημα, που γίνεται για κάποιον άλλο λόγο.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERAΕάν το μέγεθος είναι μεγάλο, μπορεί να είναι εμφανείς και εξωτερικά και να προκαλούν συμπτώματα από πίεση σε διπλανούς ιστούς, ή δυσκαμψία επειδή εμποδίζουν την ομαλή κίνηση του γόνατος.  Άλλοτε τα συμπτώματα είναι από το πρόβλημα του μηνίσκου ή του χιαστού, που προκάλεσε την εμφάνιση τους. Η εξέταση που μας δείχνει τη μορφή τους και τη σχέση τους με τις άλλες δομές του γόνατος είναι η μαγνητική τομογραφία. Πιο σπάνια είναι επιτακτικό να γίνει βιοψία για αποκλεισμό κακοήθειας, ιδίως αν το μέγεθος είναι πάνω από 5 εκατοστά, αν είναι συμπαγής και αν στη μαγνητική τομογραφία προσλαμβάνει το σκιαγραφικό.

Διακρίνονται σε:

Κύστεις ιγνυακής κοιλότητας (Popliteal or Baker cysts)

Ονομάζονται έτσι λόγω της εντόπισης τους πίσω από το γόνατο. Προέρχονται από τους 6 ορογόνους θυλάκους, που βρίσκονται ανάμεσα στους τένοντες αυτής της περιοχής. Μερικές φορές επικοινωνούν με την άρθρωση του γόνατος ή έχουν σχέση με προβλήματα των μηνίσκων ή της άρθρωσης του γόνατος. Εμφανίζονται και σε παιδιά, και πολλές φορές εξαφανίζονται χωρίς θεραπεία. Εάν είναι μικρού μεγέθους χρειάζεται απλώς παρακολούθηση. Εάν είναι μεγαλύτερου μεγέθους και πιέζουν τα στοιχεία της ιγνυακής κοιλότητας, τότε μπορεί να προκαλέσουν δυσκολία στην κάμψη του γόνατος και πρήξιμο της «γάμπας» και του ποδιού, καθώς και μουδιάσματα. Καμμιά φορά, από πίεση της αρτηρίας μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα διαλείπουσας χωλότητας. Αν σπάσουν, τυχαία ή από τραυματισμό, μπορεί να προκαλέσουν εικόνα, που μοιάζει με αυτή της εν τω βάθει φλεβοθρόμβωσης. Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να γίνει triplexφλεβών για να διευκρινισθεί η αιτία.  Συνήθως θεραπεύονται με αρθροσκοπική αντιμετώπιση του προβλήματος των μηνίσκων ή άλλου προβλήματος της άρθρωσης. Αν είναι μεγάλες γίνεται προσπάθεια να αφαιρεθεί το υγρό με παρακέντηση και σε ορισμένες περιπτώσεις εγχύουμε στεροειδή. Αν υποτροπιάσουν, τότε αφαιρούνται χειρουργικά. Χειρουργική αφαίρεση ενδείκνυται και αν συνυπάρχει ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Μηνισκικές κύστεις (Meniscal cysts)

Συνήθως προέρχονται από παρακείμενο τμήμα μηνίσκου και οφείλονται σε ρήξη ή σε παρουσία έκτοπου συνοβιακού ιστού. Αν βρίσκονται μπροστά και πλάγια στο γόνατο και είναι μεγάλες, ο ασθενής μπορεί να δει τη διόγκωση. Μπορεί να μη δίνουν κανένα σύμπτωμα, αλλά έχουν αναφερθεί και συμπτώματα από πίεση παρακείμενων νεύρων, αν είναι μεγάλες. Αν βρίσκονται στο πίσω τμήμα των μηνίσκων μοιάζουν πολύ με τις ιγνυακές κύστεις και τις ξεχωρίζουμε μόνο με μαγνητική τομογραφία. Η θεραπεία τους γίνεται με αρθροσκόπηση και μερική μηνισκεκτομή με ή χωρίς ανοικτή κυστεκτομή. Η παρακέντηση της κύστης υπό ακτινολογικό έλεγχο γίνεται, αν ο ασθενής επιθυμεί να αποφύγει την επέμβαση, αλλά έχει υψηλό ποσοστό υποτροπών.

Γάγγλια χιαστών συνδέσμων (Cruciate ligament ganglion cysts)

Είναι κυστικοί σχηματισμοί με γελατινώδες υγρό γύρω από τους χιαστούς συνδέσμους και οφείλονται συνήθως σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις περιοχών που υφίστανται χρόνια καταπόνηση από επαγγελματική ή αθλητική δραστηριότητα. Προκαλούν πόνο στην κίνηση, εμποδίζουν την κίνηση (locking and clicking) ή είναι τελείως ασυμπτωματικοί. Τα συμπτώματα επιδεινώνονται στο βαθύ κάθισμα. Διάγνωση γίνεται μόνο μαγνητική τομογραφία. Επιβεβαίωση και θεραπεία γίνεται με αρθροσκόπηση του γόνατος. Καλά αποτελέσματα έχουν περιγραφεί και με παρακέντηση υπό ακτινολογικό έλεγχο.

Παραεπιγονατιδικές ορογονοθυλακικές κύστεις (Patellar bursitis)

Πρόκειται για φλεγμονώδεις συλλογές υγρού μέσα σε ορογόνους θυλάκους, που βρίσκονται μπροστά από το γόνατο και γύρω από την επιγονατίδα (prepatellar and infrapatellar bursitis). Συμβαίνουν συχνά σε άτομα που οι δραστηριότητες τους απαιτούν συχνό γονάτισμα. Θεραπεύονται με συνδυασμό αντιφλεγμονωδών με αντιβίωση (συχνές επιλοιμώξεις), παρακέντηση και επί υποτροπών με χειρουργική αφαίρεση μόνο του οπισθίου τοιχώματος.

Κύστεις της εγγύς κνημοπερονιαίας άρθρωσης (Proximal tibiofibular joint cysts)

Είναι πολύ σπάνιες, επικοινωνούν συνήθως με την άρθρωση του γόνατος και συνήθως αυξάνουν σε μέγεθος με την πάροδο του χρόνου. Πιέζουν μερικές φορές το κοινό περονιαίο νεύρο και προκαλούν παράλυση στο πόδι (drop foot). Τις διακρίνουμε με μαγνητική τομογραφία και τις ξεχωρίζουμε από άλλες πιο σοβαρές παθήσεις σε αυτή την περιοχή (νεοπλάσματα). Χρειάζονται χειρουργική αφαίρεση, ιδίως αν υπάρχουν σημάδια πίεσης του κοινού περονιαίου νεύρου. Υπάρχει υψηλό ποσοστό υποτροπών.